Berekenen van beleggingswinst per jaar: de XIRR functie

Als je belegt, wil je natuurlijk ook weten hoeveel winst je hebt gemaakt op je beleggingen, per maand of per jaar. Dat is vaak nog niet zo eenvoudig te berekenen, bijvoorbeeld omdat je meerdere keren een bedrag ingelegd hebt, of omdat je misschien dividend uitbetaald hebt gekregen (dat is ook winst, maar dat zie je niet meer terug in de huidige koers van je aandeel/aandelenfonds).

Ik beleg via mijn bank, en die geeft helaas alleen de aankoopwaarde, de huidige waarde, en het verschil (dat is dan dus de totale winst of het totale verlies sinds je geld investeerde). Zo staat mijn eerste belegging nu op plus 20%, en dat ziet er fantastisch uit, maar als je dan weet dat ik dat fonds al zeven jaar geleden aankocht, zie je al dat mijn winst-per-jaar toch wel iets lager uit gaat vallen. Ik heb nog geen andere gratis website gevonden waar ze voor je uitrekenen, wat je winst-per-jaar is geweest. (Iemand anders wel?).

Gelukkig kun je dit wel uitrekenen in een spreadsheet-programma met behulp van een ingebouwde functie die XIRR heet. Je zult wel enig verstand moeten hebben van spreadsheet-programma’s, sorry… Zelf gebruik ik het gratis programma Calc van openoffice.org ; maar deze functie zit zeker ook ingebouwd in Excel. Je geeft in het programma aan, wanneer je hoeveel geld geïnvesteerd hebt in iets, wanneer je er hoeveel geld uitgehaald hebt, en wat de belegging nu waard is. De functie rekent dan uit, hoeveel de winst-per-jaar is geweest.

Een voorbeeld. Stel, Pietje heeft het volgende belegd:

belegPietje1

Grofweg zou je misschien zeggen: Pietje heeft er in de loop van de tijd 100 + 165 is 265 euro in gestopt. Ze heeft een keer de helft van haar aandelen verkocht en daar 60 euro voor gekregen en ook  heeft ze elk jaar dividend gekregen, voor een totaalbedrag van 18 euro. Tenslotte kreeg ze op 7 mei 8 euro dividend maar dat heeft ze weer terug geinvesteerd in het aandeel. Kortom: 265 in, 78 uit is een netto investering van 187 euro. De huidige waarde is bijna 240 euro, da’s 53 euro winst in 7-en-een-beetje jaar tijd. Zeg 7 euro per jaar ofwel 7/187 is 4% opbrengst per jaar. Maar… van 2006 t/m 2008 had ze maar 100 euro geinvesteerd, en in 2008 verkocht ze zelfs de helft van haar aandelen om pas in 2010 weer geld er in te investeren. Dus waarschijnlijk is de echte opbrengst per jaar per er in geïnvesteerde euro wat hoger.

De XIRR functie komt te hulp. Je maakt een lijst van datums waarop een geldinstroom of gelduitstroom plaatsvond. Hieronder nogmaals Pietje’s lijstje, maar dan erbij aangegeven of er geld instroomde (in) of uitstroomde (uit) uit de belegging. Alle bedragen die geïnvesteerd worden, zijn positief. Alle bedragen die eruit gehaald worden, krijgen een minnetje.

beleg2

Ik heb de gebeurtenis van 7 mei 2012 even opgesplitst in twee delen, dan is het misschien duidelijker wat er gebeurt. Pietje krijgt eerst 8 euro dividend uitgekeerd, maar meteen daarna investeert ze dit weer in het aandeel. Dus dit is “uit” en meteen weer “in”.
Om de XIRR Functie te laten werken, moet je tenslotte doen alsof je uiteindelijk alle aandelen verkoopt tegen de huidige prijs. Natuurlijk doe je dat niet echt, maar de huidige waarde van de aandelen telt dus als “uit” en krijgt dus een min er voor (!).

Dit lijstje voer je dan in je spreadsheet in. De datums moeten op volgorde staan, met de recentste datum onderaan. Dan ga je in een willekeurige cel van je spreadsheet de functie aanroepen. De XIRR-functie vraagt om twee dingen: een rijtje met waardes en een even lang rijtje met datums. Hier ben ik de functie aan het opbouwen in mijn gratis openoffice programma:

beleg3

Klik op het plaatje voor een uitvergroting

Ik heb aangegeven dat de waardes in de cellen C4 t/m C15 te vinden zijn, dat de bijbehorende datums in cellen A4 t/m A15 te vinden zijn, je kunt een “guess” doen naar hoeveel je denkt dat de uitkomst zal zijn, maar dit hoeft niet. Uiteindelijk geeft het programma je dan dus een waarde. In dit geval is dat afgerond 0,06138. Kortom, Pietje heeft gemiddeld 6,1% opbrengst gehad per jaar.

Al kan ik je geen snelcursus “werken met spreadsheets” geven, voor de beginners toch een paar tips: spreadsheetprogramma’s doen soms moeilijk over datums en bedragen. Mijn programma werkt standaard met engelse datums (dus 12/5/2011 is 5 december 2011) en met engelse bedragen (dus 238,50 moet je opschrijven als 238.50). De juiste getallen negatief maken is belangrijk om de uitkomst te laten kloppen. En kijk in de helpfunctie van je programma hoe je een functie kunt aanmaken (in open office kan dit met de Function Wizard).

Hier twee, helaas engelstalige, links met extra informatie over de XIRR functie, voor Excel en voor openoffice.

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Geld en besparen

2 Reacties op “Berekenen van beleggingswinst per jaar: de XIRR functie

  1. wow, ik houd de berekeningen bij via Morningstar, maar ook daarbij zit niet deze functie. Ik ga het proberen, en als ik er niet uit kom, mag ik je dan mailen?